حكيم ابو على ( مجهول ) ( مترجم : محمد بن زكريا الرازي )

75

خواص الأشياء ( فارسى )

عربى و كتيرا از هريك سه درم ، گشنيز خشك بريان كرده و خشخاش سفيد و سياه از هريك شش درم ، وزغ سوخته و بزر البنج از هريك دو درم ، كوفته و بيخته ، به لعاب نيكو بسرشند و قرص سازند . قرص گلنار : خون شكم ببندد ؛ صنعت آن : سليخهء رومى و گل ارمنى و صمغ عربى از هر يك چهار درم ، گل سرخ و گلنار و اقاقيا از هريك سه درم ، كتيرا دو درم ، كوفته و بيخته ، به آب گلنار بسرشند و قرص سازند ، نافع باشد . قرص زرشك بزرگ : نافع بود تب‌هاى بلغمى كهن و ورم معده [ را ] « 1 » ؛ صنعت آن : عصارهء زرشك و مغز تخم خيارين از هريك سه مثقال ، ورق گل سرخ و ترنجبين از هريك شش مثقال ، تخم كشوث و ربّ السّوس و طباشير و تخم كاسنى و سنبل و مصطكى و عصارهء غافث از هريك ده درم ، فوه و لك منقّى و ريوند چينى و سنبل از هريك دو درم ، زعفران يك درم ، كوفته و بيخته ، به آب ترنجبين بسرشند و قرص سازند . قرص زرشك كوچك : زرشك بىدانه پانزده درم ، تخم كاسنى پانزده درم ، تخم تورك و مغز تخم خيار بادرنگ از هريك سه درم ، ورق گل سرخ پنج درم ، ريوند چينى و سنبل از هر يك يك درم ، كوفته و بيخته ، به لعاب نيكو بسرشند و قرص سازند . قرص ريوند چينى : نافع بود جهت تب‌هاى كهن و صلابت جگر و سكون ورم و آن ضربه‌اى كه واقع شود در ايشان ؛ صنعت آن : ريوند چينى شش درم ، فوه و لك منقّى از هريك سه درم ، تخم كرفس و انيسون و عصارهء غافث از هريك درمى ، كوفته و بيخته به آب صافى بسرشند . قرص خشخاش : جهت ريش‌هاى سينه نافع بود و شش و وجع آن ؛ صنعت آن : ورق گل سرخ و صمغ عربى از يك چهار درم ، نشاسته و كتيرا و ربّ السّوس از هريك دو درم ، خشخاش ابيض و اسود از هريك سه درم ، زعفران نيم درم ، طباشير سفيد پنج درم ، كوفته و بيخته ، به آب صافى بسرشند و قرص سازند و با شراب خشخاش به كار دارند . قرص گل : درد معده و تب‌هاى بلغمى را سود دارد ؛ صنعت آن : ورق گل سرخ شش درم ، ربّ السّوس چهار درم ، سنبل يك درم ، طباشير دو درم ، عصارهء غافث چهار درم ، كوفته و بيخته ، به ميفختج بسرشند .

--> ( 1 ) . به قياس افزوده شد .